Skip to main content

Ruh Hastalıkları Çeşitleri

Ruh hastalığı çeşitleri

Ruh hastalıkları, akıl sağlığının bozulması manasına gelir. Birbirinden ayrı belirtilerin meydana çıkmasına sebep olabilen, birçok akıl hastalığı çeşidi vardır. Belirtiler, hafif şiddette başlar, zaman içinde çoğalarak günlük faaliyetlerin yapılamamasıyla sonuçlanacak derecede ağır rahatsızlıkların meydana çıkmasına kadar gidebilir.

Ruh sağlığı problemlerinin tedavi çeşitleri, kişide meydana çıkan rahatsızlığın türüne ve belirtilerine göre değişkenlik gösterir. Bazı hallerde sadece danışmanlık ve telkin tedavisi yeterli olmaktadır. Daha ciddi durumlar için danışmanlıkla birlikte ilaç kullanılması gerekebilir. Eğer kişide meydana çıkan belirtiler kendisine ya da çevresine zarar vermesine yol açabilecek derecede ciddiyse, tedavinin hastane şartlarında ve uzman kontrolü altında gerçekleştirilmesi kaçınılmaz olur.

Aşağıdaki listeyi inceleyerek, çeşitli kategoriler altında meydana çıkabilecek ruh hastalığı çeşitleri hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Akıl hastalıkları dört ana başlıkta sınıflandırılmaktadır:

1. Organik beyin hastalıkları

Bu tür ruh hastalıkları, beyni etkileyen hastalıkların ve fiziksel değişikliklerin neticesi olarak meydana çıkar. Organik beyin hastalıkları endişe ve öfkenin yanı sıra, kafa karışıklığı ve sanrılar görülmesine sebep  olabilirler.Bu hastalıklardan bazıları:

  1. A.    Dejeneratif (yaşlanma ve bozulmaya bağlı) hastalıklar
  2. 1.      Huntington hastalığı. Kişide anormal hareketler, bunama ve psikolojik sorunlar oluşmasına sebep  olan, genetik kökenli bir hastalıktır.
  3. 2.      Multipl Skleroz. Merkezi sinir sistemini (beyin ve omuriliği) tesir eden  bir bağışıklık sistemi hastalığıdır.
  4. 3.      Yaşlanmaya bağlı bunama. Genellikle Alzheimer hastalığıyla bağlantılı olarak meydana çıkar.
  5. 4.      Parkinson Hastalığı. Sinirlerde, titreme ve felç oluşumuna yol açabilecek derecede bozulma meydana gelmesi neticesinde meydana çıkar.

B. Kardiyovasküler bozukluklar. Kalp işleyişine bağlı olarak meydana çıkan rahatsızlıkların genel addır. Yaygın bir biçimde bilinen felç haline ek olarak, vücudun bir bölgesine kan akışının kesilmesi şeklinde meydana çıkan, tansiyona bağlı geçici iskemik atak (beyne giden kan akımının azalmasıdır. Aniden başlayan ve bir süre devam eden, hemen hemen hiçbir iz bırakmadan kaybolan nörolojik yetmezlik belirtileriyle tanımlanır) gibi rahatsızlıkların oluşmasına neden olabilir.

C. Travmadan kaynaklanan bozukluklar. Bu başlık altında sınıflandırılan rahatsızlıkların bütünü, beyin hasarı, beyin kanamaları ve beyin sarsıntıları ile ilgilidir.

D. Uyuşturucu ve alkol tahribatı. Uyuşturucu ve alkol zehirlenmelerinin etkisiyle meydana çıkan yetersizlik belirtileridir.

2. Ruh ve anksiyete (endişe) hastalıkları

Bu kategoride yer alan mühim hastalıkların bazıları şunlardır: Depresyon, fobiler, obsesif kompulsif (saplantılı) bozukluklar, bipolar (çift kutuplu) duygusal bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), endişe bozuklukları. Bu hastalıkların bir kısmı günlük hayatta yaşanan vakalara bağlı olarak meydana çıkar. Mesela cinsel taciz mağduru ya da savaş yaşamış insanlarda, travma sonrası stres bozukluğu ya da fobiler gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bipolar bozukluklar gibi hastalıkların genetik kökenleri olması da olasılıklar içerisindedir.

3. Kişilik bozukluğu

Hayat içinde gelişen olaylarla başa çıkma becerilerinin uzun süreli olarak kaybedilmesinden kaynaklan rahatsızlıklar, bu grup altında sınıflandırılır. Koşullar pozitif  yönde değişkenlik gösterebilir, lakin kişi toplumun beklentilerinden farklı davranışlar sergilemeye başlar. Kişinin diğer insanlarla ilişkilerinde negatif davranışlara başvurması ve daima tartışma halinde olması hali meydana çıkabilir. Koşullar zaman içinde ağırlaşır ve kişi esnekliğini kaybeder. Koşullarla, bir süre için kararlı biçimde mücadele edilse de, zaman içinde bir kırılma oluşması söz konusu olabilir. Kişilik bozukluğu üç ana grupta toplanır;

1. Garip, alışılmadık davranışlar sergileme

  1. A.    Paranoid kişilik. Gerçekte böyle bir hal olmamasına rağmen, çevresindeki herkesin ve her şeyin kendisine karşı olduğu duygusuna kapılır.
  2. B.     Şizoid Kişilik. Kişi, diğer insanlarla iletişim kurma arzusunu ve sosyalleşme arzusu yitirir.

2. Dramatik, duygusal ya da dengesiz tavırlar

  1. A.    Antisosyal kişilik. Kişi, insanlardan kaçınır.
  2. B.     Sınırlı kişilik. Kişi, duygular ve insanlar ile ilgili daima kararsızlık içindedir.
  3. C.    Histrionik kişilik. Kişi daima dikkat çekme eğilimindedir. “Herkes beni seviyor” tarzı yaklaşımlarla ilişkileri abartır.
  4. D.    Narsisistik kişilik. Kişi aşırı derecede kendine odaklı yaşar. Kendisini mükemmelmiş gibi hisseder, eleştirilere karşı hassas ve tahammülsüzdür.

3. Korkulu, endişeli olma

  1. A.    Çekingen kişilik bozukluğu. Kişi risk almaktan korkar, aşırı duyarlı hale gelir ve sosyal etkileşim dahil olmak üzere her şeyden uzak durmayı seçer.
  2. B.     Bağımlı kişilik bozukluğu. Kişi, sorumluluk alamaz, başkalarının karar almasına ihtiyaç duyar, sürekli terk edileceği şeklinde korku hisseder.
  3. C.    Obsesif-kompulsif (takıntılı) kişilik. Kişide, tekrarlanan endişe bozukluğu, zorlayıcı düşünceler ve gerçekle bağlantısı bulunmayan takıntılar meydana gelir. Zaten temiz olan şeyleri temizlemek gibi davranışlar meydana çıkar.

4. Psikotik Bozukluklar

Bu grup, beyin ve düşünme süreçlerini etkileyen hastalıklardan meydana gelir. Bu tip hastalıklara sahip kişiler, gerçekçi düşünme konusunda zorluklar yaşar ve birçok konuda yanlış yargılar oluştururlar. Günlük hayatın sürdürülmesi sıra dışı biçimde zorlaşır. Lakin, bu hastalıkların en ağır olanları için bile tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Sanrı ve halüsinasyonlar, bu tip hastalıkların en çok görülen belirtileri arasındadır. Sanrıların doğru olmadıkları gerçeklere dayandırılarak ispatlanmış olsa bile, kişi gerçek olduğuna inanmaktan vazgeçmeyebilir. Toplumda yaygın olarak, halüsinasyonun sanrı ile aynı şey olduğuna dair doğru olmayan bir inanç vardır. Sanrılarla halüsinasyonlar benzerdir, her ikisi de gerçek değildir. Ama halüsinasyonlar, düşüncelerle değil duyularla hissedilir ve gerçekte var olmayan şeyleri görme ve işitme şeklinde ortaya çıkarlar. Psikotik bozukluklara bağlı olarak ortaya çıkan diğer belirtiler şunlardır: Garip davranışlar sergileme (kişi kendisi veya başka insanlar için tehlikeli olabilir), kişisel hijyen eksikliği, bir şeyler yapma isteğinin azalması, anlaşılabilir olmayan enteresan konuşma kalıpları kullanılması, değişken ve tutarsız ruh hali, ilişki kurmakta güçlük, yavaş ya da garip hareketler yapma.

Önemli Psikotik bozukluklar şunlardır:

  1. 1.      Şizofreni. Bu hastalığa rastlanan kişilerde, altı aydan daha uzun süren sanrı ve halüsinasyon işaretleri gözlenir.
  2. 2.      Şizofreniform. Bu rahatsızlıkta şizofreni ile aynı belirtiler meydana çıkar lakin hastalık altı aydan uzun sürmez.
  3. 3.      Şizoaffektif bozukluk. Hem şizofreni hem de bipolar bozukluk gibi, diğer duygudurum bozukluklarının bir arada ortaya çıktığı rahatsızlıklar, bu grupta sınıflandırılır.
  4. 4.      Sanrılı bozukluk. Kişide ortaya çıkan sanrı belirtilerinin bir aydan uzun sürdüğü haller , bu isim altında sınıflandırılır. Bu sanrılar, daima takip ediliyormuş hissi ya da paranoyada olduğu gibi diğer insanların düşman oldukları şeklinde garip düşüncelerin ortaya çıkmasına sebep olabilir.
  5. 5.      Madde bağımlılığına bağlı psikotik bozukluk. Madde bağımlılığı bulunan kişilerde, alkol ya da uyuşturucu kullanımının kesilmesine bağlı olarak ortaya çıkan bu tip psikotik bozukluklarda, genellikle sanrılar, halüsinasyonlar ve kafa karışıklığı gibi işaretler meydana çıkar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir